و سامانيان كه همه از نژاد ايرانی خالص بوده‏اند در راه پيشبرد زبان‏ فارسی كوشش نمی كردند و حال آنكه غزنويان كه از نژاد غير ايرانی بودند وسيله احياء زبان فارسی گشتند . مستر فرای در صفحه 403 كتاب ميراث باستانی ايران می‏گويد : می‏دانيم كه طاهريان هوا خواه به كاربردن زبان عربی در دربارشان در نشاپور بودند و بازپسين ايشان به داشتن شيوه عربی دلپسندی نام آور گشته‏ بود . قبلا سخن همين مستشرق را درباره رو آوردن ديلميان به زبان عربی نقل‏ كرديم . سامانيان چنانكه گفته اند از نسل بهرام چوبين سپهسالار معروف دوره‏ ساسانی بوده اند . اين سلسله از سلاطين ، از مسلمانترين و هم دادگسترترين‏ سلاطين ايران بشمار می‏روند ، نسبت به اسلام و شعاير اسلامی نهايت علاقه‏ مندی را داشته اند . در مقدمه پر مغز كتاب " احاديث مثنوی " ضمن تشريح نفوذ تدريجی‏ احاديث نبوی در همه شؤون علمی و ادبی جهان اسلام ، به نقل از " و انساب‏ سمعانی " می‏گويد : و بسياری از امرا و وزراء كه مشوق شعرا و حامی كتاب و نويسندگان بودند خود از رواش حديث به شمار می‏رفتند ، چنانكه از امرا و شهرياران سامانی‏ امير احمد بن اسد بن سامان ( متوفی 250 ) و فرزندان وی ابو ابراهيم‏ اسماعيل بن احمد ( متوفی در ماه صفر 295 ) و ابوالحسن نصر بن احمد ( متوفی در جمادی الاخر 279 ) و ابو يعقوب اسحق بن احمد ( متوفی 21 صفر 301 ) در طبقات رواش ذكر شده اند و ابوالفضل محمد بن عبيدالله بلعمی وزير مشهور سامانيان ( متوفی دهم صفر 319 ) روايت حديث می‏كرده است و امير ابراهيم بن ابی عمران سيمجور و پسر او ابوالحسن ناصرالدوله محمد بن‏ ابراهيم از اكابر امرای سامانی