عرفان و تصوف يكی از علومی كه در دامن فرهنگ اسلامی زاده شد و رشد يافت و تكامل‏ پيدا كرد علم عرفان است . درباره عرفان از دو جنبه می‏توان بحث و تحقيق كرد : يكی از جنبه‏ اجتماعی و ديگر از جنبه فرهنگی . عرفا با ساير طبقات فرهنگی اسلامی از قبيل مفسرين ، محدثين ، فقهاء ، متكلمين ، فلاسفه ، ادبا ، شعرا . . . يك تفاوت مهم دارند و آن اينكه‏ علاوه بر اينكه يك طبقه فرهنگی هستند و علمی به نام عرفان به وجود آوردند و دانشمندان بزرگی در ميان آنها ظهور كردند و كتب مهمی تأليف كردند ، يك فرقه اجتماعی در جهان اسلام به وجود آوردند با مختصاتی مخصوص به خود . برخلاف ساير طبقات فرهنگی از قبيل فقهاء و حكماء و غير هم كه صرفا طبقه فرهنگی هستند و يك فرقه مجزا از ديگران به شمار نمی‏روند اهل عرفان‏ هرگاه با عنوان فرهنگی ياد شوند با عنوان عرفا ) و هر گاه با عنوان‏ اجتماعی‏شان ياد شوند غالبا با عنوان ( متصوفه ) ياد می‏شوند . عرفا و متصوفه هر چند يك انشعاب مذهبی در اسلام تلقی نمی‏شوند ، و خود نيز مدعی چنين انشعابی نيستند و در همه فرق و مذاهب اسلامی حضور دارند . در عين حال يك گروه وابسته و به هم پيوسته اجتماعی هستند . يك سلسله‏ افكار و انديشه‏ها و حتی آداب مخصوص در معاشرتها و لباس پوشيدنها و احيانا آرايش سر و صورت و سكونت در خانقاهها و غيره به آنها به عنوان‏ يك فرقه مخصوص مذهبی و اجتماعی رنگ مخصوص داده و می‏دهد . و البته‏ همواره خصوصا در ميان شيعه عرفائی بوده و هستند كه هيچ امتياز ظاهری با ديگران ندارند و در عين حال عميقا