آيا با وجود اينهمه منابع جای اين هست كه ما در جستجوی يك منبع خارجی‏ باشيم . نظير اين جريان را ما در موضوع حركت اجتماعی منتقدانه و معترضانه‏ ابوذر غفاری نسبت به جباران زمان خودش می‏بينيم ، ابوذر نسبت به‏ تبعيضها و حيف و ميلها و ظلم و جورها و بيدادگريهای زمان سخت معترض‏ بود تا آنجا كه تبعيدها كشيد و رنجهای جانكاه متحمل شد و آخر الامر در تبعيدگاه و در تنهائی و غربت از دنيا رفت . گروهی از مستشرقين اين پرسش را طرح كرده‏اند كه محرك ابوذر كی بوده‏ است ؟ اين گروه در پی جستجوی عاملی از خارج دنيای اسلام برای تحريك‏ ابوذر هستند . جرج جورداق مسيحی در كتاب ( الامام علی صوت العدالة الانسانية ) می‏گويد من تعجب می‏كنم از اين اشخاص . درست مثل اينست كه‏ شخصی را در كنار رودخانه يا لب دريا ببينيم و آنگاه بينديشيم كه اين‏ شخص ظرف خويش را از كدام بركه پر كرده است ، در جستجوی بركه‏ای برای‏ توجيه ظرف آب او باشيم و رودخانه يا دريا را نديده بگيريم . ابوذر جز اسلام از كدام منبع ديگری می‏توانسته است الهام بگيرد ، كدام منبع به قدر اسلام می‏تواند الهام‏بخش ابوذرها باشد . عين آن جريان را در موضوع عرفان می‏بينيم . مستشرقين در جستجوی منبعی‏ غير از اسلام هستند كه الهام بخش معنويتهای عرفانی باشد و اين دريای عظيم‏ را ناديده می‏گيرند ، آيا می‏توانيم همه اين منابع را اعم از قرآن و حديث‏ و خطبه و احتجاج و دعا و سيره انكار كنيم برای آنكه فرضيه بعضی از مستشرقين و دنباله‏روهای شرقی آنها درست درآيد ؟ ! خوشبختانه اخيرا افرادی مانند نيكولسون انگليسی و ماسينيون فرانسوی كه‏ مطالعات وسيعی در عرفان اسلامی دارند و مورد قبول همه هستند ، صريحا اعتراف