كتابها را می‏سوزانيد كه اظهار نظر و تاييد در قضيه محسوب شود . می‏گويد : " گفته می‏شود چنين . . . " . شك ندارد كه در زمان حاج خليفه كه در قرن‏ يازدهم بوده چنين سخنی گفته می‏شده است ، چهار قرن بوده كه اين سخن گفته‏ می‏شده و طبعا قرن به قرن بيشتر بر سر زبانها می‏آمده است مثل اينست كه‏ ما امروز بگوئيم گفته می‏شود و بسيار هم گفته می‏شود كه مسلمانان صدر اول‏ هر كجا كتابی می‏يافتند می‏سوختند . اگر ما امروز چنين سخن بگوئيم دروغ‏ نگفته‏ايم ، چنانكه ديديم از زمان عبداللطيف و ابوالفرج و قفطی شروع شد . پس حاج خليفه علاوه بر اينكه مانند عبداللطيف و ديگران سندی و ماخذی‏ ذكر نكرده است ، چيز تازه‏ای نگفته است ، آنچه را كه در افواه در زمانش‏ گفته می شده ، با صيغه فعل مجهول ( و يروی ) به نشانه غير قابل اعتماد بودن منعكس كرده است . بعد از عبداللطيف افراد ديگری عين عبارت عبداللطيف را در كتابهای‏ خود منعكس كرده‏اند كه چون معلوم است نقل سخن عبداللطيف است قابل بحث‏ و بررسی نيست . مثلا مقريزی كتابی در تاريخ مصر نوشته كه به نام " خطط مقريزی " معروف است . وی آنجا كه مانند يك مورخ فتح اسكندريه را ذكر كرده نامی از كتابسوزی نبرده است ، اما آنجا كه به توصيف " عمود السواری " كه عبداللطيف هم عبارت معروف خود را در ذيل توصيف آن گفته‏ است ، می‏رسد ، عين عبارت عبداللطيف را حرف به حرف تكرار می‏كند . اين‏ خود می‏رساند كه مقريزی كوچكترين اعتمادی به اين نقل نداشته است والا لااقل‏ اينرا در ضمن فتح اسكندريه می‏آورد و يا لفظ " و يذكر " ( چنين گفته‏ می‏شود ) را می‏انداخت . اكنون نوبت آن است كه به نقد سخن ابن خلدون كه درباره خصوص كتابسوزی‏ در ايران سخن گفته است بپردازيم . اگر به اصل عبارت ابن خلدون مراجعه‏ نكنيم و به نقل پورداود دريشتها كه آقای دكتر معين از آنجا نقل كرده اند اعتماد كنيم بايد بگوئيم ابن خلدون كه خود يك مورخ است و او را با عبداللطيف كه صرفا