آلات و ادوات فراوان و تشريفات بسيار معمول است ، اين تشريفات در مورد آتشكده‏ها نيز مجری است : آتشگاه را در محلی قرار می‏دهند كه اطراف‏ آن حتما باز باشد . در هر آتشكده كانون ويژه‏ای برای برافروختن آتش هست‏ كه جز " آتربان " ( موبد نگهبان آتش ) احدی حق ورود بدان ندارد ، آتربانان كه به سوی آتش می‏روند " پنام " ( دهن بند ) بر روی می‏بندند تا از دم ايشان آتش مقدس آلوده نگردد . در سمت راست مقر آتش ، اطاقی‏ است وسيع و چهار گوشه كه به قسمتهای متعدد و مساوی تقسيم شده ، و هر يك‏ را برای وظيفه‏ای معين اختصاص داده‏اند . اين اطاق را " يزشن گاه " ( محل انجام تشريفات عبادت ) می‏نامند . . . در شريعت زردشت اين قاعده‏ مقرر بود كه آفتاب بر آتش نتابد ( 1 ) . و بنابراين سبك جديدی در ساختمان آتشكده معمول شد : اطاقی معمولا تاريك در وسط می‏ساختند كه مكان‏ افروختن آتش در آتشدان بود . . . به نسبت درجاتی كه در قاعده دودمانی‏ ايرانيان قديم موجود بود ، آتشهای مختلفی وجود داشت ، از قبيل " آتش‏ خانه " و " آتش قبيله " يا " قريه " ( آذران ) و " آتش بلوك " يا ايالت . محافظ آتش خانه " مانبذ " نام داشت ، و برای نگهبانی‏ آتش دو تن روحانی ، و برای حراست آتش و رهران ( آتش بلوك ) هيئتی از روحانيان تحت رياست يك موبد مامور بودند . . . يكی از نسكهای اوستای‏ ساسانی موسوم است به " سوزگر " و در آن تفصيلی در باب پرستش آتش‏ مخلوط به چند قصه مسطور است : آتشكده پر از بوی كندر و ديگر مواد معطر بود ، يك تن روحانی برای اينكه از نفس پاورقی : ( 1 ) عجيب است كه زردشتيان و طرفداران آنها تقديس آتش را می‏خواهند تحت عنوان اينكه آتش از جنس نور است و نور مقدس است زيرا خداوند نورالانوار است ، توجيه كنند از طرف ديگر تابش آفتاب را بر آتش مقدس‏ سبب آلودگی آن ميدانند !