" شبان " را برای حراست " گله " می‏دانست ، نه گله را برای اطفاء خون آشامی شبان گرگ سيرت . اسلام حماسه آزادی توده ها به شمار می‏رفت‏ رهبر برای مردم يا مردم برای رهبر ؟ اين بود پرسش تازه ای كه اسلام در برابر فلسفه سياسی دنيای قديم و ايران ساسانی به وجود آورده بود . در جنگهای هفتصد ساله ايران و روم هيچگاه چنين مسئله‏ای در برابر توده‏ها مطرح‏ نگشته بود . سياست خود كامه هر دو امپراطوری يكی بود : مردم برای رهبر ، توده ها فدای طبقات ممتاز ( 1 ) . . . بارگاه بی پيرايه علی در كوفه‏ قرار داشت و موالی و ايرانيان با آن تماس نزديك داشتند سادگی آنرا تنها به وصف نميشنيدند بلكه برای العين با ديدگان خويش بخوبی ميديدند . از اينرو اگر توده های ستمديده ايرانی بدين دعوت لبيك اجابت گفتند شگفتی ندارد ( 2 ) . نفوذ آرام و تدريجی هر چه روزگار ميگذشت بر علاقه و ارادت ايرانيان نسبت به اسلام و بر هجوم روز افزون آنان به اسلام و ترك كيشها و آيينهای قبلی و آداب و رسوم‏ پيشين افزوده می شد . بهترين مثال ، ادبيات فارسی است . هر چه زمان گذشته است تأثير اسلام‏ و قرآن و حديث در ادبيات فارسی بيشتر شده است نفوذ اسلام در آثار ادبا و شعرا و حتی حكمای قرون ششم و هفتم به بعد بيشتر و مشهودتر است تا شعرا و ادبا و حكمای قرون سوم و چهارم . اين حقيقت از مقايسه آثار رودكی و فردوسی با آثار مولوی و سعدی و نظامی و حافظ و جامی كاملا هويدا است . در مقدمه كتاب " احاديث مثنوی " ( 3 ) پس از آنكه می‏گويد : " از قديمترين پاورقی : ( 1 ) ديباچه ای بر رهبری صفحه . 272 ( 2 ) ديباچه ای بر رهبری صفحه . 323 ( 3 ) تاليف مرحوم بديع الزمان فروزانفر .