و نابودی ديه‏ها و شهرها كه مزداپرستان منزل دارد بپرهيزم ( 1 ) . مهمترين مسئله در اصلاحات زردشت به مساله خدا و جهان و خلقت مربوط است ، آيا زردشت چه تصوری درباره خدای جهان داشته است ؟ آيا دعوت‏ زردشت يك دعوت توحيدی بوده است و يا غير توحيدی ؟ ما اين بحث را در فصل جداگانه‏ای تحت عنوان " ثنويت " تعقيب خواهيم كرد . 3 - تحولات عقائد آريايی پس از زردشت احدی از مورخان و محققان انكار ندارد كه عقايد آريايی در ادوار بعدی و مخصوصا در دوره ساسانيان كه مورد بحث ما است به پستی و انحطاط گراييد . جنبه زيبا و عالی تعليمات زردشت تبديل شد به افكاری زشت و پست ، هزاران خرافه و پيرايه در دوره ساسانيان به كيش زردشت بستند . در اين‏ جهت احدی اختلاف ندارد و همه معترفند . دومزيل ، ايرانشناس معروف ، تحت عنوان " رفورم زردشت " می‏گويد : به راستی كه افكار و تعاليم زردشت بسيار پيشرو و شجاعانه بوده است ، ولی پس از درگذشت وی آنچه كه امروز به نام آيين زردشتی ناميده می‏شود به‏ سرنوشت اديان و مذاهب ديگر گرفتار آمده . ساده‏تر بگوييم تعاليم استاد تحت تاثير سنن جاری و احتياجات زندگی و تمايلات مؤمنين تغيير صورت داد نوعی از شرك جای " توحيد " را گرفت و ملائكه مقربين با خدای بزرگ‏ كوس همطرازی زدند ، ذبح و قربانی با مراسم شگفت آوری پای به عرصه نهاده‏ و اخلاقيات جای خود را به بررسی امور وجدانی باز گذاشت ( 2 ) . پ . ژ . دو مناشه می‏گويد : پاورقی : ( 1 ) تاريخ جامع اديان ، ص . 309 ( 2 ) تمدن ايرانی . ترجمه دكتر بهنام ، ص . 144