خود را احياء كنند ولی نكردند ، بلكه بيشتر به آن پشت كردند و به اسلام‏ رو آوردند ، چرا چون آنها اسلام را با عقل و انديشه و خواسته های فطری خود سازگار می‏ديدند . هيچگاه خيال تجديد آيين و رسومی را كه سالها موجب‏ عذاب روحی آنان بود در سر نمی پروراندند و اين سنتی است كه طبق شهادت‏ تاريخ در طول اين چهارده قرنی كه اسلام به ايران آمده است همچنان باقی و پا برجاست ، و اگر ملاحظه می‏كنيد كه افراد معدود معلوم الهويه‏ای در اين‏ روزگار و احيانا زمانهای گذشته سخن از تجديد آيين و رسوم قديم به ميان‏ آورده اند ، نبايد آنها را به حساب ملت ايران آورد ( 1 ) چه ايرانيان‏ همان طور كه پس از اين نيز مفصلا شرح خواهيم داد بارها نشان داده اند كه‏ از خود اعراب ، اسلام را با روحيات خود سازگارتر دانسته اند و دليل آن ، اينهمه خدمات صادقانه ای است كه آنان در طول اين چهارده قرن به اسلام و قرآن نموده اند خدماتی كه با اخلاص و ايمان عجيبی همراه بوده است و ما به ياری خدا در صفحات آينده شرح نسبتا جامعی پيرامون برخی از خدمات‏ ارزنده آنان خواهيم داد تا همگان بدانند كه ملت ايران چگونه با جان و دل‏ آيين مسلمانی را پذيرفته و آنرا موافق با عقل و انديشه و تنها پاسخگوی‏ خواسته های وجدانی خود دانسته است و همين حقيقت است كه ما را به ياد فرمايش پيغمبر اكرم صلی الله عليه و آله و سلم می‏اندازد كه فرمود : " بخدا قسم من روزی را می‏بينم كه همين پاورقی : ( 1 ) خوشبختانه از آغاز اسلام تاكنون هر وقت كسانی به بهانه تجديد آيين و رسوم كهن ايران سر و صدايی به پا كرده‏اند ، با عكس العمل شديد ملت ايران روبرو گرديده اند به طوری كه بها فريدها و سنبادها و بابك‏ها و مازيارها به دست كسانی چون ابو مسلم و افشين ايرانی و سربازهای بی‏ شمار همين كشور تار و مار شدند . ولی معلوم نيست چرا نغمه سازان استعمار اينهمه سركوب كنندگان نهضتهای ضد اسلامی را ناديده می‏گيرند ، و تنها كسانی چون بابك را به حساب ملت ايران می‏آورند ، همان بابكی كه وقتی‏ می‏خواست به ارمنستان فرار كند به او گفته شد هر جا بروی خانه خودت‏ می‏باشد ، چه تو زنها و دخترهای بی شماری را آبستن كرده ای و از بسياری از آنان بچه داری . ( كامل ابن اثير ) .