بودند و بين سال 148 تا 191 در " كركوك " فعلی آثاری از وجود آنها هست ، اگر چه هنوز در ايران مذهب مسيح تشكيلات رسمی به خود نداده بود ولی مسيحيت توجه بسياری از ايرانيان خصوصا شخص مانی را به خود جلب كرد ( 1 ) . ايضا در همان كتاب تحت عنوان : " دين مسيح در ايران عهد ساسانی " می‏نويسد : در بيزانس امپراطور و دربار و تمام جامعه مسيحی بودند . در ايران‏ گذشته از اينكه عملا قدرت در دست زردشتيان بود ، اصولا از ابتدای عهد ساسانی دولت هم از دين زردشت كه دين رسمی بود حمايت می‏كرد عدم تعصب‏ درباره مسيحيان از ابتدای ظهور دين مسيح به وجود نيامده بود . در زمان‏ شاپور دوم كه از نظر سياسی با كنستانتين دشمنی داشت ، وضع مسيحيان ايران‏ بسيار سخت بود . . . در ابتدای مسيحيان به شدت مورد آزار قرار گرفتند بدون محاكمه يا بعد از محاكمه مختصری آنها را به شهادت می‏رساندند يا به‏ طريق بسيار شديدی عذاب می‏دادند . شرح شكنجه شهدای مسيحی به زبان شامی به‏ دست ما رسيده و نشان می‏دهد چگونه اين مسيحيان كه امروز نام آنها را فراموش كرده‏ايم با قدرت و شجاعت شهيد شده‏اند ، ولی به زودی مقامات‏ رسمی به اين مطلب پی بردند كه اين مسيحيان پر تجربه از اتباع مناطق فرعی‏ و خارجيهای نافرمان كه هر ساعت خيانت می‏كردند نبودند ، بلكه از ايرانيان حقيقی بودند كه در زمان سابق از طرفداران جدی مذهب زرتشت‏ محسوب می‏شدند و بعضی از آنها از اشخاص بسيار برجسته و مشهور بودند كه‏ در ميهن پرستی آنها شكی نبود ، فقط در حفظ عقيده خود بسيار ثابت قدم‏ بودند . از آن به بعد قوای انتظامی تصميم گرفت پاورقی : ( 1 ) تمدن ايرانی به قلم جمعی از خاورشناسان صفحه . 28