انكار وجود چنين سنتی در ميان زردشتيان از قبيل انكار بديهيات است‏ ولی زردشتيان اخيرا برای چندمين بار در تاريخ اين آيين ، درصدد تجديد نظر و حك و اصلاح در اصول و فروع آن بر آمده‏اند و ناچار دروغهای مصلحتی زيادی‏ را در اين زمينه تجويز كرده‏اند . تعليم و تعلم زنان با اينكه زنان مجموعا وضع ناگواری داشته‏اند ، گاهی به جريانات تاريخی‏ بر می‏خوريم كه نشان می‏دهد برخی زنان از نظر تحصيلات عاليه مقام شامخی‏ داشته‏اند . محققين يك كتاب حقوقی را كه در آن عهد نوشته شده است نام‏ می‏برند به نام " ماديگان هزار داذستان " يعنی گزارش هزار فتوای قضائی‏ ، قسمتی از اين كتاب موجود است و برخی از محققان اروپايی از قبيل‏ بارتلمه آن را ترجمه و چاپ كرده‏اند . در اين كتاب نام گروهی از قضات‏ آن عهد آمده است ، و البته منابع حقو قی آن عهد اوستا و زند بوده است . در اين كتاب داستانی آمده است مبنی بر اينكه : يكی از قضات در موقعی كه به محكمه می‏رفت ، پنج زن او را احاطه كردند ، و يكی از آنها سؤالاتی از او نمود راجع به بعضی از مواد مخصوصه از باب‏ گروو ضمانت ، همين كه به آخرين سؤال رسيد قاضی جوابی نداشت . يكی از زنان گفت ای استاد مغزت را از اين بابت خسته مكن و بی تعارف بگو نمی‏دانم . بعلاوه ، ما خود جواب آن را در شرحی كه " گلوگان اندر زبذ " نوشته است خواهيم يافت ( 1 ) . آيا اين داستان می‏تواند دليل بر اين باشد كه زنان آن دوره از تعليمات‏ عمومی بهره‏مند بوده‏اند ؟ همان طور كه بارتلمه تحقيق كرده است و تحقيقات او درباره حقوق زن در پاورقی : ( 1 ) ايران در زمان ساسانيان ، صفحه . 440