دو دسته تقسيم می‏شده‏اند : خدايان نيكخواه و خير رسان و خدايان بدخواه و زيان رسان ، يا ارواح نيك و ارواح پليد . يعنی در اين دوره نيز نوعی‏ ثنويت بر عقايد آريايی حكومت می‏كرده است . سعيد نفيسی می‏نويسد : پس از آنكه آرياييان ايران از دوره مهاجرت آسوده شدند و شهر نشين‏ گرديدند ، به تدريج به يك عده عوامل خوب و بد ، خير و شر ، و زشت و زيبای طبيعت معتقد شدند . در ميان عوامل خوب از همه مهمتر روشنايی و باران ، و در ميان عوامل بد از همه مهمتر شب و زمستان و خشكسالی و قحطی‏ و بيماريها و مرگ و آفات ديگر بود . ناچار عوامل خير و زيبايی را كه‏ می‏پرستيدند برای آنها نماز و دعا و نذر و نياز می‏كردند برای رهايی از عوامل شر وردهايی می‏خواندند و كم كم اين اعمال به جادوگری و سحر و طلسم‏ منتهی گشت و پيداست كه اين عقايد ( جادوگری و طلسم ) يادگار دوره‏ای‏ است كه با اقوام سامی بابلی و آسوری همسايه شده‏اند ، زيرا اقوام سامی‏ بابلی و آسوری به سحر و طلسم و جادو عقيده‏ای راسخ داشتند و اين اعتقاد را ايرانيان از آنها كسب كردند و در همين زمان است كه زرتشت از ميان‏ ايرانيان برخاسته و با اين خرافات در افتاده است ( 1 ) كريستن سن‏ می‏گويد : دين قديم آرياها بر پرستش قوای طبيعت و عناصر و اجرام سماوی استوار بود ، معذلك از زمان بسيار قديم خدايان عمده طبيعت دارای خصوصيات‏ اخلاقی و اجتماعی می‏شوند . چنين به نظر می‏رسد كه قبل از جدا شدن دو تيره‏ هندی و ايرانی از يكديگر تفاوتی ميان دو دسته از خدايان عمده آنها بوده‏ است ، يك دسته را " ديوها " می خواندند و در راس آنها خدای جنگجويی‏ به نام " ايندرا " قرار داشت و دسته ديگر را " آسوراها " پاورقی : ( 1 ) تاريخ اجتماعی ايران ، جلد اول ، ص 27 - . 28