شايد از همه بهتر شرح شيخ محمد لاهيجی است كه چاپ شده است و در دسترس‏ است . مرگ شبستری در حدود سال 720 واقع شده است . ه - سيد حيدر آملی ، يكی از محققين عرفا است ، كتابی دارد به نام جامع‏ الاسرار كه از كتب دقيق عرفان نظری است و اخيرا به نحو شايسته‏ای چاپ‏ شده است . كتاب ديگر او نص‏النصوص در شرح فصوص است . وی معاصر فخرالمحققين حلی فقيه معروف است ، سال وفاتش دقيقا معلوم نيست . و - عبدالكريم جيلی ، صاحب كتاب معروف ( الانسان الكامل ) بحث ( انسان كامل ) به شكل نظری اولين بار وسيله محيی الدين عربی طرح شد و بعد مقام مهمی در عرفان اسلامی يافت . صدرالدين قونوی شاگرد و مريد محيی‏الدين‏ در كتاب مفتاح‏الغيب فصل مشبعی در اين زمينه بحث كرده است تا آنجا كه‏ اطلاع داريم دو نفر از عرفا كتاب مستقل به اين نام تأليف كردند . يكی‏ عزيزالدين نسفی از عرفای نيمه دوم قرن هفتم و ديگر همين عبدالكريم جيلی و هر دو به اين نام چاپ شده است . جيلی در سال 805 در 38 سالگی درگذشته‏ است . بر ما روشن نيست كه عبدالكريم ، اهل جيل بغداد بوده يا اهل جيلان‏ ( گيلان ) . قرن نهم الف - شاه نعمت‏الله ولی ، اين مرد نسب به علی عليه‏السلام می‏برد و از معاريف و مشاهير عرفا و صوفيه است . سلسله نعمةاللهی در عصر حاضر از معروفترين سلسله‏های تصوف است . قبرش در ماهان كرمان مزار صوفيان است‏ . گويند 95 سال عمر كرد و در سال 820 يا 827 يا 834 درگذشت . اكثر عمرش‏ در قرن هشتم گذشته و با حافظ شيرازی ملاقات داشته است . اشعار زيادی در عرفان از او باقی است . ب - صائن الدين علی تركه اصفهانی . از محققين عرفا است ، در عرفان‏ نظری محيی‏ا لدينی يد طولا داشته است ، كتاب تمهيدالقواعد وی كه اكنون در دست چاپ است و چاپ شده است دليل تبحر او در عرفان است و مورد استفاده و استناد