بغداد آمد و ابوبشر متی نزد او تحصيل كرد " ( 1 ) . از سخن فارابی پيدا است كه تعليم و تعلم در حوزه انطاكيه كه حوزه‏ نصرانی بوده منحصر بوده به منطق ، آنهم تا اواخر اشكال وجوديه . فارابی‏ طبق گفته خودش منطق را نزد يوحنابن حيلان آموخته است و می‏گويد همين كه‏ كار تعليم بدست مسلمين افتاد تحريم بقيه منطق ( كه قبلا كليسا تحريم كرده‏ بود ) لغو شد . مسعودی در كتاب معروف التنبيه والاشراف می‏گويد : " ما در كتاب فنون‏ المعارف‏و ماجرافی الدهور السوالف " گفته‏ايم بچه سبب ، مقارن زمان‏ عمربن عبد العزيز ، تعليم از اسكندريه به انطاكيه منتقل شد و مقارن ايام‏ متوكل از انطاكيه به حران منتقل گشت ، و در زمان معتضد ( 289 279 ) امور تعليم بدست ابراهيم قويری و يوحنابن حيلان ( متوفا در ايام مقتدر در بغداد ) و ابراهيم مروزی افتاد و بعد از آنها منتهی شد به ابواحمدبن‏ كرنيب و ابو بشر متی و بعد از آنها به ابونصر فارابی رسيد . قويری ، بنا بگفته ابن النديم ، استاد ابوبشر متی بوده است . 2 - ابويحيی ، ابراهيم مروزی سابق‏الذكر . او نيز استاد ابوبشر متی بوده‏ است . ابن النديم می‏گويد مردی فاضل ولكن سريانی بود و هر چه در منطق‏ كتاب نوشته به لغت سريانی است ( 2 ) . 3 - يوحنابن حيلان ، همان است كه نامش قبلا در ذيل نام ابراهيم قويری‏ برده شد . و گفتيم كه استاد منطق فارابی بوده است ، معلوم نيست كه‏ فارابی منطق را در كجا نزد يوحنا تحصيل كرده است ، بعضی نوشته‏اند كه‏ فارابی برای تحصيل منطق نزد يوحنا به حران رفت ( 3 ) ابن قفطی تصريح‏ می‏كند كه در بغداد بوده است ( 4 ) پاورقی : ( 1 ) عيون الانباءج 3 صفحه . 225 ( 2 ) الفهرست صفحه 382 و تاريخ الحكماء قفطی صفحه . 435 ( 3 ) ابن خلكان ، و فيات الاعيان . ( 4 ) تاريخ الحكماء صفحه . 277