منطقی و انسانی بود . آنها عرب را به كتاب خدا دعوت كردند . گفته رسول‏ خدا راست آمد كه فرمود : " به خدا قسم آخر كار عجم شما را به دين اسلام‏ و كتاب خدا دعوت خواهد كرد آنچنانكه در اول كار آنها را به كتاب خدا دعوت كرديد ( 1 ) در قيامهايی كه در صدر اسلام از طرف مسلمانان ايرانی‏ صورت گرفت سخن از تساوی انسانهاست نه فضيلت عجم بر عرب . نهضت سياه جامگان خراسان عليه مظالم و تبعيضات اموی به نام اسلام و عدل اسلامی آغاز گشت نه به نام ديگر . داعيان و نقيبان عباسيان كه‏ مخفيانه به دعوت می‏پرداختند دم از عدل اسلامی می‏زدند و مردم را به " الرضی من آل محمد " می‏خواندند . رايتی كه برای مردم خراسان از طرف صاحب دعوت ( كه نامش مخفی نگه‏ داشته می‏شد ) رسيد سياه بود و آيه مباركه « اذن للذين يقاتلون بانهم‏ ظلموا و ان الله علی نصرهم لقدير »بر آن ثبت بود . در آغاز نهضت ، نه نام آل عباس در ميان بود و نه نام ابومسلم و نه‏ نام قوميت ايرانی و نه نام ديگر ، تنها نام اسلام و قرآن و اهل بيت و عدل و مساوات اسلامی مطرح بود و هيچ شعاری در بين نبود جز شعارهای مقدس‏ اسلامی ، ابومسلم بعدها از طرف‏ابراهيم امام معرفی شد . در يكی از سفرها كه داعيان عباسی مخفيانه به مكه آمدند و با ابراهيم امام ملاقات كردند ، او ابومسلم را كه هيچ معلوم نيست كی است ؟ اهل كجاست ؟ عرب است يا ايرانی ؟ معرفی كرد و چون ابومسلم در خراسان ظهور كرد به نام ابومسلم‏ خراسانی معروف شد ! برخی تاريخ نويسان ايرانی اخيرا كوشش دارند كه همه موفقيتهای قيام‏ سياه جامگان را مرهون شخصيت ابومسلم معرفی كنند . شك نيست كه ابومسلم‏ سردار لايقی بوده است ، ولی آن چيزی كه زمينه را فراهم كرد چيز ديگر پاورقی : ( 1 ) سفينة البحار ، ماده " ولی " رجوع شود به صفحه 139 اين كتاب .