عربستان كاملا ضروری بود ، به همين دليل هم ظهور كرد ، اين مذهب كه‏ معجونی بود از افكار و اديان سابق آن شبه جزيره و حاوی تعاليم دو پهلو و كشدار ، پس از ورود به ايران يك انحراف ناگهانی در سير اجتماعی اين‏ كشور وارد آورد ، و به همان اندازه كه برای يك اجتماع ابتدائی مثل‏ عربستان مفيد واقع گرديد ، منشا آثار شوم و مخربی در ايران گشت ، ايرانيان نيز به نوبه خود بيكار ننشستند و مدت بهت و حيرت و زمان‏ تماشای آنان كم طول كشيد و از هر طرف نغمه های مخالف ساز نموده غالبا طريقه و مشی خود را با آيات ناسخ و منسوخ قرآن مدلل می‏كردند . . . . ولی رفته رفته در نتيجه انتشار و رسوخ آن قسمت از تعاليم اسلام‏ كه دنيا را جيفه ای فانی و زندان مومن می‏دانست و رواج فلسفه هندی با آن‏ اصول منفی و فناء فی اللهی ، ملت ايران به يك بيعلاقگی به زندگانی مادی‏ خو گر شد كه تسلی بخش انديشه چاره جوی او بود بدين ترتيب می‏بينيم كه‏ تعاليم اسلام مثل گناه شمردن جمع ثروت و مال ، تحريم صنايع مستظرفه ، روزی را مقسوم و سرنوشت بشر را مقدر و محتوم شمردن و متوسل به قضا و قدر شدن ، با فلسفه اشراق و اصول تصوف كه در بدو امر بصورت يك مقاومت‏ منفی از طرف مخالفين اسلام جلوه گر شده بود در هم آميخت . اعتقاد به‏ فلسفه تقدير در ايران رواج بسيار گرفت و در نتيجه آن حيات مادی ايران‏ به پريشانی و ويرانی گراييد قطع علائق دنيوی ، تنبلی ، ويرانه نشينی ، خراباتيگری ، گدايی و دريوزگی همه از نتايجی بود كه درست يا نادرست از مذهب اسلام گرفتند ، اين تعاليم در ايران رونق يافته مقدمه يك انحطاط اجتماعی را فراهم می‏نمود . اين نويسنده از طرفی می‏گويد دين اسلام برای ايجاد