و فلسطين سه ميليون كتاب را آتش زدند ( 1 ) تركان در مصر كتابسوزی‏ كردند ( 2 ) سلطان محمود غزنوی در ری كتابسوزی كرد ( 3 ) مغول كتابخانه‏ مرو را آتش زدند ( 4 ) زردشتيان در دوره ساسانی كتابهای مزدكيه را آتش‏ زدند ( 5 ) اسكندر كتب ايرانی را آتش زد ( 6 ) روم آثار ارشميدس‏ رياضيدان معروف را طعمه آتش ساخت ( 7 ) بعدا درباره آتش سوزی‏ كتابخانه اسكندريه وسيله مسيحيان بحث خواهيم كرد . جرج سارتون در تاريخ علم ميگويد : پروتا گوراس سوفسطائی يونانی در يكی‏ از كتابهای خود درباره حق و حقيقت بحث كرد و گفت : و اما خدايان نمی‏ توانم بگويم هستند و نمی‏توانم بگويم نيستند . بسيار چيزها است كه ما را از فهم اين مطلب مانع ميشود . اولين آنها تاريكی خود موضوع است ، و ديگر اينكه عمر آدمی كوتاه است " ( 8 ) . سارتون ميگويد : " همين مطلب باعث شد كه كتابهای او را در سال چهار صد و يازده پيش از ميلاد در وسط ميدان شهر سوزاندند و اين نخستين نمونه‏ ثبت شده كتابسوزی در تاريخ است " ( 9 ) . و اما داستان ممنوع بودن تاليف و تصنيف در جهان اسلام كه در آغاز پاورقی : ( 1 ) تاريخ تمدن اسلام‏ج 3 صفحه . 65 ( 2 ) تاريخ تمدن ويل دورانت جلد 11 صفحه . 224 ( 3 ) جرجی زيدان ، تاريخ تمدن اسلام جلد 3 صفحه . 66 ( 4 ) ويل دورانت تاريخ تمدن جلد 11 صفحه . 315 ( 5 ) كريستن سن ، ايران در زمان ساسانيان ، صفحه 385 ايضا تمدن ايرانی‏ بقلم جمعی از خاورشناسان . ( 6 ) الفهرست ابن النديم ، چاپ قاهره صفحه . 351 ( 7 ) الفهرست صفحه . 386 ( 8 - 9 ) تاريخ علم ، ترجمه احمد آرام صفحه . 271