ولو به طور اجمال ، در حدود امكانات و اطلاعات خودمان به همه جوانب و جبهه‏ها اشاره می‏كنيم . اولين خدمتی كه بايد از آن نام برد ، خدمت تمدن كهن ايرانی به تمدن‏ جوان اسلامی است . اين تمدن كهن به تمدن جوان و با عظمت اسلامی كمك و خدمت فراوان نمود . هر چند اين مطلب از مقصود اصلی ما كه تشريح خدمات‏ صادقانه ايرانيان به اسلام است بيرون است ، زيرا مورد استفاده قرار گرفتن يك تمدن كهن برای يك تمدن جديد كه در حال رشد و پا گرفتن است‏ طبيعی و قهری است ، ولی اين دو مطلب آنچنان به هم پيوسته است ، كه با ذكر هر يك بدون ديگری مطلب ناقص به نظر می‏رسد . بعلاوه عنوان كتاب " خدمات متقابل اسلام و ايران " است ، لهذا ناچاريم به آنچه مربوط به‏ ايران است نيز اشاره كنيم ، اعم از آنكه جزء خدمات ايرانيان مسلمان‏ شمرده شود يا شمرده نشود . خواننده اين كتاب وقتی به اينجا می‏رسد طبعا مايل است از اين مطلب هم آگاه گردد . از اينكه بگذريم به خدمات ايرانيان مسلمان به اسلام می‏رسيم . خدمات‏ ايرانيان مسلمان در جبهه‏های مختلف صورت گرفته است : جبهه نشر و تبليغ و دعوت ملتهای ديگر ، جبهه سربازی و نظامی ، جبهه‏ علم و فرهنگ ، جبهه ذوق و صنعت و هنر . اكنون سخن خود را از خدمات‏ تمدن كهن ايرانی به تمدن جوان اسلامی آغاز می‏نماييم . تمدن ايران از ما نخواهيد كه به تفصيل وارد بحث ماهيت تمدن ايرانی و ارزش واقعی‏ آن و تحولاتی كه در آن از دوره هخامنشی تا دوره ساسانی رخ داد بشويم ، زيرا اولا صلاحيت اين بحث را نداريم كه مانند يك متخصص اظهار نظر كنيم‏ و ثانيا از موضوع بحث ما خارج است . ما در اينجا با استفاده از مسلمات‏ تاريخ كه مورد