بود . گويند ابومسلم در مجلس منصور آنگاه كه مورد عتاب قرار گرفت ، از خدمات خويش در راه استقرار خلافت عباسی سخن راند و كوشش كرد با يادآوری خدمات خود منصور را رام كند ، منصور پاسخ داد كه اگر كنيزی بر اين امر دعوت می‏كرد موفق می‏شد ، و اگر تو به نيروی خودت می‏خواستی قيام‏ كنی از عهده يك نفر هم برنمی‏آمدی . هر چند در بيان منصور اندكی مبالغه است ، اما حقيقت است و به همين‏ دليل منصور توانست ابومسلم را در اوج عزت و قدرتش بكشد و آب هم از آب تكان نخورد . عباسيان با تحريك احساسات اسلامی ايرانيان قيام را رهبری كردند و آنجا هم كه با قرائت آيه " « اذن للذين يقاتلون بانهم ظلموا »" مظالم‏ امويان را بر می‏شمردند بيشتر از مظلوميت آل محمد سخن می‏گفتند تا مظلوميتهای خود ايرانيان . در سال 129 روز عيد فطر كه سياه جامگان علنا در بلاد ماوراءالنهر قيام‏ كردند ، قيام خويش را ضمن خطبه نماز عيد اعلام كردند و نماز عيد را مردی‏ به نام سليمان بن كثير كه خود عرب است و ظاهرا از دعاه عباسيان است‏ خواند . شعار اين قوم كه هدف آنها را مشخص می‏كرد آيه كريمه : " « يا ايها الناس انا خلقناكم من ذكر و انثی و جعلناكم شعوبا و قبائل لتعارفوا ان اكرمكم عند الله اتقاكم »" بود . و به مناسبت كلمه‏ " شعوبا " كه در اين آيه كريمه آمده است و بنا به گفته مفسرين اشاره‏ به مردمی است كه اجتماعات‏شان رنگ قبيله‏ای ندارد ، ايرانيان كه طرفدار تسويه و مخالف تبعيض بودند " شعوبيه " ناميده شدند . اين نوع عكس‏العمل در مقابل آن انحراف عربی ، صد درصد اسلامی و نشانه‏ صميميت ايرانيان نسبت به اسلام بود . اگر ايرانيان نسبت به اسلام‏ صميميت