6 - ايرانيان در قسمت فلسفه و حكمت از مجموعه فرهنگ اسلامی كه ايرانی‏ و غير ايرانی در آن شركت داشته‏اند نسبت به غير ايرانيان اكثريت قاطع‏ دارند خصوصا در قرون متأخرتر ، يعنی از دوره مغول به بعد ، و بالاخص از قرن دهم به بعد كه ايران يكسره شيعه می‏شود ، فلسفه اسلامی مختص ايران‏ است . ايرانيان فلسفه اسلامی را آغاز نكردند . اولين فيلسوف اسلامی عرب‏ است . ولی پس از آشنائی با فلسفه بيش‏از هر قوم ديگر به آن چسبيدند . بعقيده ما اين جهت دو ريشه دارد يكی اينكه عقليت ايرانی علی‏رغم‏ ممانعتهای زردشتی قبل از اسلام ، عقليت فلسفی است . ديگر نفوذ تشيع در ايران است . اگر از فلاسفه ايرانی كه از نظر نژاد ، عرب يا ترك يا نژاد ديگرند صرف نظر كنيم از قبيل فخرالدين رازی ، جلال‏الدين دوانی ، صدرالدين‏ دشتكی ، غياث‏الدين دشتكی و عده ديگر ، فلاسفه غير ايرانی به نسبت بسيار اندكند . فلاسفه غير ايرانی يا غير مسلمانند و آنها گروهی از پزشكان‏ فيلسوف مصر و شام و اندلس و غيره‏اند و يا مسلمانان غير ايرانيند از قبيل ابن هيثم بصری مصری ، ابوالبركات بغدادی ، علی بن رضوان مصری ، كندی ، ابن رشد ، ابن طفيل ، ابن الصائغ ، قطب الدين مصری ، كمال‏الدين‏ يونس موصلی و احتمالا فارابی كه عددشان زياد نيست . 7 - مركز تعليم و تعلم فلسفه ، قبل از ابن سينا ، بغداد بود . ابن‏سينا مركزيت را به ايران منتقل كرد ، ابن سينا اساسا به بغداد نرفت ، بلكه‏ او در فلسفه استاد نداشته است . اندكی منطق پيش استاد خوانده است . نبوغ و شهرت ابن‏سينا از اطراف و اكناف ، طالبان حكمت را به سوی او و مطالعه كتبش كشانيد . كتابهايش ناسخ كتب پيشينيان شد ، اساتيد كتابهای‏ او فقط در ايران پيدا می‏شدند و از ايران به خارج ايران گسترش پيدا كرد . با نفوذ انديشه‏های ابن‏سينا و بی‏رقيب بودن كتابهايش و ايرانی بودن‏ شاگردانش كه متخصصان آن كتب بودند . بغداد از مركزيت افتاد . البته در بغداد كتب فلسفه و از آن جمله كتب ابن سينا تدريس می‏شد ولی