به آن اشارت دارد هر نوع احياء معرفت را در اين سرزمين غير ممكن كرد . در چنين دنيائی كه اسير تعصبات دينی و قومی بود اسلام نفخه تازه‏ای دميد ، چنانكه با ايجاد دارالاسلام كه مركز واقعی آن قرآن بود نه شام و نه عراق‏ تعصبات قومی و نژادی را با يك نوع جهان وطنی چاره كرد ، در مقابل‏ تعصبات دينی نصاری و مجوس ، تسامح و تعاهد با اهل كتاب را توصيه كرد و علاقه به علم و حيات را . و ثمره اين درخت شگرف ، كه نه شرقی بود و نه‏ غربی ، بعد از بسط فتوحات اسلامی حاصل شد . از نظر آقای دكتر زرين كوب ، اسلام به دنيايی پا گذاشت كه در حال ركود و جمود بود ، اسلام با تعليمات مبنی بر جستجوی علم و ترك تعصبات قومی و مذهبی و اعلام امكان همزيستی با اهل كتاب غلها و زنجيرهايی كه به تعبير خود قرآن به دست و پا و گردن مردم جهان آن روز بسته شده بود پاره كرد و زمينه رشد يك تمدن عظيم و وسيع را فراهم ساخت . پروفسور ارنست كونل آلمانی ، استاد هنر اسلامی در دانشگاه برلين ، در سالهای 1964 - 1935 در مقدمه كتاب هنر اسلامی می‏گويد . اشتراك در معتقدات دينی در اينجا تأثيری قويتر از آنچه در دنيای‏ مسيحيت وجود دارد بر فعاليتهای فرهنگی ملل مختلف داشته است . اشتراك‏ در مذهب باعث شده تا بر روی اختلافات نژادی و سنن باستانی ملتها " پل‏ " بسته و از فراز آن نه تنها علائق معنوی بلكه حتی آداب و رسوم كشورهای‏ گوناگون را به طرز حيرت انگيزی در جهت روشن و مشخصی هدايت نمايد ، چيزی كه بيش از همه در اين فعل و انفعال جهت ايجاد وحدت و پاسخ به‏ جميع مسائل زندگی قاطعيت داشت ، قرآن بود . انتشار قرآن به زبان اصلی و فرمانروايی مطلق خط عربی ، پيوندی