نام يهود و نصاری آمده است ( 1 ) . همه كسانی كه راجع به مذاهب ايران ساسانی بحث كرده‏اند وجود و شيوع‏ مذاهب فوق الذكر را در ايران ياد كرده‏اند كريستن سن محقق معروف‏ دانماركی در كتاب محققانه خود : " ايران در زمان ساسانيان " مكرر به‏ مذاهبی كه در بالا ذكر كرديم اشاره كرده است . وی در مقدمه كتاب خود اشاره به مذاهب قديم ايران می‏كند و در متن كتاب فصلهايی تحت عناوين " آيين زردشتی دين رسمی كشور " ، " مانی و كيش او " ، " عيسويان ايران‏ " و " نهضت مزدكيه " می‏آورد و به تفصيل بحث می‏كند در كتاب تمدن‏ ايرانی تأليف جمعی از خاور شناسان ترجمه دكتر عيسی بهنام نيز مكرر در اين باره بحث شده است ، طالبين می‏توانند به اين كتابها و كتابهای ديگر در اين موضوع مراجعه نمايند . نكته جالب اين است كه مذهب زردشتی در عهد ساسانيان با اينكه مذهب‏ رسمی كشور بود و دولت ساسانی و تشكيلات عظيم روحانی آن عصر حامی و پشتيبان و مدافع سرسخت و بی گذشت آن بودند ، نتوانست اكثريت قاطعی در ايران به وجود آورد ، نه تنها مسيحيت ، حتی يهوديت و بودايی رقيبهای‏ سرسختی برايش به شمار می‏رفتند و مخصوصا مسيحيت در حال پيشروی بود . اديان و مذاهب ديگری از داخل ايران و در ميان نژاد آريا از قبيل مانوی و مزدكی نشأت می‏گرفت و سخت در حال پيشروی و كاستن از پيروان زردشتی بود . در همه تاريخ چند هزار ساله اين كشور ، تنها اسلام است كه تدريجا اكثريت قاطعی به دست آورد ، و مذهبها و مسلكهايی از قبيل مانوی و مزدكی‏ را پس از دو سه قرن به كلی ريشه كن ساخت ، بساط بودايی گری را در مشرق‏ ايران و در افغانستان برچيد و مسيحيت و يهوديت و زردشتی گری را در اقليت ناچيزی قرار داد . پاورقی : ( 1 ) همان كتاب ، صفحه . 24