بدون آنكه افراط كاريهای مزدكی را در برداشته باشد ، قهرا هم از جنبه‏ فكری و هم از جنبه اجتماعی از طريقه مزدكی جاذبه بيشتری داشت . توده‏ مردم ايران به جای گرايش به طريقه مزدكی به اسلام كه منادی توحيد و عدل‏ بود گرويدند . در زمان خلفای جور اموی و عباسی كه روش قيصری و كسرائی را احيا كردند بار ديگر زمينه برای مزدكی گری فراهم شد ، ولی توجه توده مردم كه حساب‏ اسلام را از حساب خلفا جدا می‏كردند و معتقد بودند اسلام را بايد از شر خلفای جور نجات داد مجالی به مزدكی گری نداد . از اين رو می‏بينيم كه مثلا در اواخر عهد امويان در شوال سال 129 هجری‏ قمری اولين روزی كه سياه جامگان ايرانی نهضت خويش را در " سفيذنج " از نواحی مرو رسما اعلام كردند و پرچم خويش را برافراشتند ، بر پرچم آنها اين آيه به چشم می‏خورد : « اذن للذين يقاتلون بانهم ظلموا و ان الله علی نصرهم لقدير »( 1 ) در آنروز كه روز عيد فطر بود ، سليمان بن كثير كه يك تن از رهبران‏ نهضت جديد بود ، به دستور ابو مسلم خراسانی به اقامه نماز عيد فطر و ايراد خطبه پرداخت و انقلاب عليه دستگاه خلافت اموی را در خطبه نماز عيد اعلام كرد . اگر آيين مزدك در آنروز در ميان ايرانيان جاذبه‏ای قوی‏ می‏داشت هيچ فرصتی از آن فرصت كه باز هم مانند داشت بهتر برای ظهور و بروز و گرايش ايرانيان پيدا نمی‏شد ، ولی ما وقتی كه به تاريخ مراجعه‏ می‏كنيم می‏بينيم كه نهضتهای عدالتخواهی ايرانيان در دوره اسلام متكی به‏ اسلام بوده است نه مزدكی گری و غيره . علت اينكه مزدكی گری نيز مانند مانويت بكلی منقرض شد و حتی به صورت‏ يك اقليت مانند زردشتی گری باقی نماند ، همان است كه در علت انقراض‏ مانويان گفته شده كه : مسلمين مزدكيان را اهل كتاب نمی‏شمردند و برای‏ مذهب آنها پاورقی : ( 1 ) سوره حج ، آيه . 39