دريای مديترانه را " بحرالروم " می‏نامند . بر همين اساس سرزمين آسيای‏ صغير را روم گفته‏اند . . . هنگامی كه مسلمانان سراسر شام را گشودند ، حمله به آسيای صغير امری ضروری می‏نمود . معاويه در خلافت عمر می‏خواست‏ بدانجا بتازد ولی بامخالفت خليفه مواجه شد . اما در خلافت عثمان اين‏ آرزو برای وی تحقق يافت و توانست تا عموريه پيش برود از آن تاريخ به‏ بعد در طول سالها خلافت اموی و عباسی ، اين سرزمين مورد تاخت و تاز مسلمانان و روميان بود و دژها و شهرهای آن منطقه دست به دست می‏گشت . لكن به شهادت تاريخ هيچگاه برای خلفای اموی و عباسی ممكن نشد كه نفوذ اسلام را در سراسر اين منطقه مستقر سازند ، . . . تنها در حكومت سلاجقه‏ است كه می‏بينيم اوضاع اين منطقه دگرگون می‏شود ، سراسر آسيای صغير تحت‏ تصرف اين خاندان در آمد و رسالت تبليغ اسلامی و نشر معارف دين در اين‏ منطقه بازبان و ادبيات فارسی به نظم و نثر آغاز شد ، و بدانجا رسيد كه‏ در آسمان عرفان اسلامی آفتاب درخشانی چون مولانا جلال‏الدين طلوع كرد و نخست روشنی بخش آن منطقه شد و سپس در تمام قلمرو فارسی زبان اسلام نور افشانی كرد . اين عبارت را از " مسامره‏الاخبار " تأليف آقسرائی كه از جمله كتابهای مفيد در تاريخ آسيای صغير است نقل می‏كنيم ، زيرا نماينده‏ طرز تفكر زمامداران مسلمان و مردم ايران نسبت به سرزمينهای گشوده است . اگر در اشغال عراق يا سرزمينهای غربی قصد خلفای اسلام تحصيل جزيه و ازدياد درآمد و عمران بيت‏المال بوده است ، فاتحان شرقی جز ترويج دين و گسترش‏ اسلام نظری نداشتند . آقسرائی چنين می‏نويسد : ارميانوس ملك الروم با صدوبيست هزار مرد قصد بلاد اسلام كرد و اول روی به " دانشمند " كه ملك‏ نكيسا روسيواس و توقات وابلستان و غيره